काठमाडौँ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि थप कडा आर्थिक कारबाहीको घोषणा गरेपछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा त्यसको प्रभाव देखिएको छ। सोमबार सुरुआती कारोबारमा तेलको मूल्य घट्नुका साथै एसियाका प्रमुख सेयर बजारमध्ये अधिकांशमा गिरावट आएको छ।

दक्षिण कोरियाको प्रविधि केन्द्रित कोस्पी सूचकाङ्क १.४ प्रतिशतले घटेको छ। टोकियो, साङ्घाई, ताइपेई र वेलिङ्टनका बजार पनि ओरालो लागेका छन्। यद्यपि सिड्नी, जकार्ता र बैङ्ककका बजारमा भने वृद्धि भएको छ। मनिला र क्वालालम्पुरका बजार स्थिर देखिएका छन्।

अमेरिकाले इरानमाथि आर्थिक दबाब थप बढाउने तयारी गरिरहँदा अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले यसबारे सोमबार पत्रकार सम्मेलनमार्फत थप जानकारी दिने अपेक्षा गरिएको छ। अमेरिकाले आफ्ना सहयोगी राष्ट्रसँगै चीनलाई समेत उक्त अभियानमा सहभागी हुन आग्रह गरेको छ। अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इरानमाथिको आर्थिक दबाबको रणनीतिलाई ‘नाजुक नृत्य’सँग तुलना गरेका छन्।

इरानसम्बन्धी तनावबीच ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य २.३ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल करिब ९२ अमेरिकी डलरमा झरेको छ। अमेरिकी कच्चा तेलको मूल्यमा पनि समान दरले गिरावट आएको छ।

यसैबीच, लगानीकर्ताको ध्यान एआई क्षेत्रमा भइरहेको ठूलो लगानी र अमेरिकी चिप निर्माता एनभिडियाको आगामी आम्दानी प्रतिवेदनतर्फ केन्द्रित भएको छ। एआई प्रविधिको तीव्र विस्तारसँगै कम्पनीहरूले गरिरहेको ठूलो लगानीले अपेक्षित प्रतिफल दिन सक्छ कि सक्दैन भन्ने विषयमा लगानीकर्ताबीच आशा र चिन्ता दुवै देखिएको छ।

एसपीआई एसेट म्यानेजमेन्टका स्टेफन इनिसका अनुसार एआई क्षेत्रमा लगानी निरन्तर बढे पनि त्यसको लागतसमेत बढिरहेको छ। एनभिडियाले ठूलो लगानीबाट पर्याप्त प्रतिफल हासिल गर्न सक्ने क्षमता प्रमाणित गर्नुपर्ने चुनौती रहेको उनको भनाइ छ।

चिनियाँ प्रविधि कम्पनी अलिबाबाले पनि एआई पूर्वाधार र प्रविधि विस्तारका लागि १०.२ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको नयाँ शेयर निष्कासन गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको छ। हङकङको सेयर बजार भने सोमबार २ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको छ।

‘फास्ट फेसन’ कम्पनी शिनले आगामी सेप्टेम्बर १ मा हङकङमा शेयर सूचीकरण गर्ने घोषणा गरे पनि त्यसले बजारमा सकारात्मक प्रभाव पार्न सकेन। कम्पनीको सूचीकरणपछि यसको मूल्याङ्कन करिब २७ अर्ब अमेरिकी डलर पुग्ने अनुमान गरिएको छ।

यसैबीच, अमेरिकी केन्द्रीय बैंकका अधिकारी, अर्थशास्त्री तथा वित्तीय क्षेत्रका प्रमुखहरू सहभागी हुने ज्याक्सन होलको वार्षिक भेलातर्फ पनि लगानीकर्ताको ध्यान केन्द्रित भएको छ। उनीहरूबाट अमेरिकी मौद्रिक नीतिको आगामी दिशाबारे थप संकेत आउने अपेक्षा गरिएको छ।

अमेरिकी मुद्रास्फीति र बढ्दो सरकारी ऋणका कारण ट्रेजरी बन्डको प्रतिफलमा समेत वृद्धि भएको छ। अमेरिकाको संघीय ऋण ४० ट्रिलियन अमेरिकी डलरभन्दा माथि पुगेको बताइएको छ।